Έκρηξη Χρωμάτων


Εκρηξη χρώματος στα αρχαία γλυπτά

Το χρώμα, όπως φαίνεται στην αποκατάσταση της Αρτέμιδος Ελαφηβόλου, εφαρμοζόταν όπως σε έναν ζωγραφικό πίνακα, δίνοντας κίνηση και ζωή στο γλυπτό ( Πηγή: φωτογραφια: efa/c2rmf)

Εκρηξη χρώματος στα αρχαία γλυπτά

Οι θεοί που απεικονίζονταν στα αγάλματα των αρχαίων Ελλήνων και κατοικούσαν στην αγορά και στους ναούς φορούσαν πολύχρωμα ρούχα και αξεσουάρ και κοίταζαν τους διερχoμένους με έντονο καστανό βλέμμα
Τα λευκά μαρμάρινα αρχαία αγάλματα που βλέπουμε σήμερα στα μουσεία μας τελικά δεν ήταν λευκά. Τουλάχιστον όχι στην ελληνιστική περίοδο, όχι στη Δήλο. Αυτό υποστηρίζει μια νέα μελέτη γύρω από την πολυχρωμία των αρχαίων γλυπτών που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ενός προγράμματος της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και του Κέντρου Ερευνών και Αποκατάστασης των Μουσείων της Γαλλίας, με τη συνδρομή των ελληνικών αρμοδίων φορέων. Η έρευνα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα όχι μόνο για τα ευρήματά της αλλά και για την πρωτότυπη μεθοδολογία που εισήγαγε.

«Ακριβώς οι μέθοδοι που εφαρμόστηκαν μας επέτρεψαν να ανακαλύψουμε νέα αποτελέσματα» εξηγεί μιλώντας στο «Βήμα» οΦιλίπ Ζοκέ, καθηγητής Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού και διευθυντής του Τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Προβάνς, ο οποίος ηγήθηκε του προγράμματος μαζί με τηνΜπριζίτ Μπουρζουά του Κέντρου Ερευνών και Αποκατάστασης των Μουσείων της Γαλλίας. «Το πρόγραμμα συνδύασε διάφορες τεχνολογίες αιχμής, τόσο στο επίπεδο της παρατήρησης των υπολειμμάτων χρώματος ή χρυσούόσο και σε αυτό της ανάλυσης- στο να αναλύσουμε σε πρώτη φάση αυτά τα χρώματα και στη συνέχεια να τα αποκαταστήσουμε σε τρισδιάστατη απεικόνιση» .

Εδώ και περίπου έναν αιώνα αρκετοί αρχαιολόγοι είχαν παρατηρήσει υπολείμματα χρωμάτων στα ελληνιστικά αγάλματα της Δήλου, η διαθέσιμη τεχνολογία όμως δεν επέτρεπε ως τώρα μια καλύτερη εξέτασή τους. Η πρώτη καινοτομία που εισήγαγαν οι δυο γάλλοι ερευνητές ήταν η χρήση του βιντεομικροσκοπίου, ενός οπτικού μικροσκοπίου το οποίο, αν και ήταν γνωστό από την αποκατάσταση έργων τέχνης, δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ σε αρχαία γλυπτά.

Η τεχνική αποδείχθηκε εντυπωσιακά βοηθητική.«Τα πλεονεκτήματά της είναι πολλά»εξηγεί ο κ. Ζοκέ.«Προσφέρει μεγάλη ευχέρεια κινήσεων και επιτρέπει την παρατήρηση της επιφάνειας των αγαλμάτων επί τόπου, χωρίς μετακίνηση ή δειγματοληψία, σαν να ανιχνεύει κανείς έναν αρχαιολογικό χώρο».Μόλις οι ερευνητές δουν στην οθόνη κάτι που μοιάζει με υπόλειμμα χρώματος έχουν τη δυνατότητα να μεγεθύνουν την εικόνα ως και 175 φορές. «Φθάνει σχεδόν στη δομή του χρώματος, στη σύσταση του υλικού του»λέει ο αρχαιολόγος. «Για παράδειγμα,είδαμε αμέσως ότι το μοβ που παρατηρούσαμε με γυμνό μάτι αποτελούνταν από δύο χρώματα, από αιγυπτιακό μπλε αναμεμειγμένο με μια ροζ χρωστική που νομίζουμε ότι είναι από ερυθρόδανο».

Οι ερευνητές εξέτασαν με αυτόν τον τρόπο περισσότερα από 100 γλυπτά, στη Δήλο και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, επί μία δεκαετία.«Το έργο ήταν μακρόχρονο, μας έδωσε όμως σημαντικά αποτελέσματα»λέει ο κ. Ζοκέ. «Οπως διαπιστώσαμε,ολόκληρη η επιφάνεια των αγαλμάτων είχε υπολείμματα χρώματος ή χρυσού.Ακόμη και σημεία που φαίνονταν σαν λεκέδες ήταν τελικά χρώμα».

Το φάσμα της πολυχρωμίας

φωτογραφια: efa/ c2rmf Οι έρευνες εντόπισαν πολλές αποχρώσεις του ροζ και του μπλε στο άγαλμα της Αφροδίτης

Το οπτικό μικροσκόπιο κατόρθωσε να «χαρτογραφήσει» την παρουσία χρωμάτων και χρυσού στην επιφάνεια των αγαλμάτων, δεν ήταν όμως σε θέση να προσφέρει την επιστημονική τεκμηρίωση που απαιτείται για την ταυτοποίησή τους. Για να γίνει αυτό χρειάζονται ειδικές αναλύσεις στο εργαστήριο οι οποίες στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ήταν δυνατές, εφόσον στη μεγάλη πλειονότητά τους τα υπολείμματα ήταν απειροελάχιστα. Εδώ ανέλαβε ένας έλληνας ειδικός, οΑνδρέας Καρύδας, ερευνητής Β Δ του Ινστιτούτου Πυρηνικής Φυσικής του Εθνικού Κέντρου Ερευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», ο οποίος εισήγαγε τη δεύτερη πρωτοτυπία της έρευνας, εφαρμόζοντας, για πρώτη φορά σε αρχαία γλυπτά και για την εξέταση της πολυχρωμίας τους, την τεχνική της φθορισιμετρίας ακτίνων Χ. «Η καινοτομία της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε»εξηγεί μιλώντας στο «Βήμα»«έγκειται στον συνδυασμό των τεχνικών. Η φθορισιμετρία ακτίνων Χ δεν θα μπορούσε να εντοπίσει από μόνη της την παρουσία του χρώματος αν τα σημεία δεν είχαν προηγουμένως υποδειχθεί από την παρατήρηση με το οπτικό μικροσκόπιο».

Χρησιμοποιώντας ένα πρωτότυπο φασματόμετρο που έχει αναπτυχθεί εξ ολοκλήρου στο Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής του Ε.Κ.Ε.Φ.Ε »Δημόκριτος», ο κ. Καρύδας συνέβαλε στην ταυτοποίηση των περισσότερων από τις ανόργανες χρωστικές που ανιχνεύτηκαν με βάση το φάσμα που εκπέμπουν όταν ακτινοβολούνται με ακτίνες Χ.«Η μέθοδος είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και δίνει άμεσα αποτελέσματα,βλέπει κανείς τα φάσματα στην οθόνη του υπολογιστή και βάσει αυτών μπορεί, τις περισσότερες φορές, να περιγράψει τη φύση της χρωστικής»επισημαίνει ο κ. Ζοκέ. Τα χρώματα που εντοπίστηκαν ήταν πολλά, από το αιγυπτιακό μπλε (γνωστό και ως κύανος) και το λευκό του μολύβδου ως τις κίτρινες και κόκκινες ώχρες, τον πράσινο μαλαχίτη και την πράσινη γη.

Μια έκπληξη για τους ειδικούς ήταν η ανίχνευση μιας χρωστικής με βάση το ορυκτό βαναδινίτης. «Είναι γνωστή χρωστική αλλά πολύ σπάνια. Εχει βρεθεί σε άλλα ελληνιστικά αντικείμενα, και συγκεκριμένα σε στήλες από την Αλεξάνδρεια που βρίσκονται στο Μουσείο του Λούβρου» λέει ο κ. Καρύδας.«Ποτέ ως τώρα όμως»διευκρινίζει ο κ. Ζοκέ«δεν είχε βρεθεί σε γλυπτά, ούτε υπήρχαν σχετικές αναφορές». Το χρώμα που ήθελαν οι αρχαίοι καλλιτέχνες να επιτύχουν με αυτήν ήταν μάλλον ένα έντονο, φωτεινό κίτρινο.«Το χρησιμοποιούσαν στις πτυχώσεις του μανδύα προς τα κάτω, σαν μια από τις λωρίδες στο τελείωμα»εξηγεί ο κ. Καρύδας«και είναι ενδιαφέρον γιατί δείχνει μια προσοχή στη λεπτομέρεια. Δεν έβαζαν για παράδειγμα μια κίτρινη ώχρα, που είναι πιο μουντή. Δεν έκαναν συμβιβασμούς προκειμένου να αποδώσουν το αποτέλεσμα που ήθελαν»

.

Χρυσός σε φύλλα

Συνέχεια

Η Επιστροφή του Ερμή


Η εικόνα από τον κατάλογο της δημοπρασίας

`Ερμήν ύμνει Μούσα Διός καί Μαιάδος υιόν,
Κυλλήνης μεδέοντα καί ‘Αρκαδίης πολυμήλου,
άγγελον αθανάτων εριούνιον, όν τέκε Μαία
νύμφη εϋπλόκαμος Διός εν φιλότητι μιγείσα αιδοίη.

Ομηρικός  ύμνος στον Ερμή

Τον περασμένο Οκτώβριο διαπιστώθηκε ότι η κεφαλή ήταν ανάμεσα στα προς δημοπράτηση έργα από τον οίκο »Bonhmas» στο Λονδίνο- Αμέσως σήμανε συναγερμός στις ελληνικές υπηρεσίες, οι οποίες διαπίστωσαν πως επρόκειτο για το αντίγραφο έργου του αρχαίου Έλληνα γλύπτη, Αλκαμένη
Επαναπατρίστηκε η μαρμάρινη κεφαλή του Ερμή, το αριστούργημα της ρωμαϊκής εποχής, αντίγραφο ενός σπουδαίου έργου της κλασικής περιόδου, του Ερμή Προπυλαίου που φιλοτέχνησε ο αρχαίος Έλληνας γλύπτης, Αλκαμένης.

Τον Οκτώβριο του 2014 διαπιστώθηκε ότι η κεφαλή ήταν ανάμεσα στα προς δημοπράτηση έργα από τον οίκο Bonhmas στο Λονδίνο. Αμέσως σήμανε συναγερμός στις ελληνικές υπηρεσίες, οι οποίες διαπίστωσαν πως επρόκειτο για το αντίγραφο έργου του Αλκαμένη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αυθεντικό έργο του Αλκαμένη, μαθητή του Φειδία, βρισκόταν στη νότια πτέρυγα των Προπυλαίων στην Ακρόπολη. Δυστυχώς, κανείς δεν είναι σε θέση να απαντήσει πότε κλάπηκε το αυθεντικό έργο από την Ελλάδα.

Έπειτα από παρέμβαση του υπουργείου Πολιτισμού, ο οίκος δημοπρασιών απέσυρε το έργο από τον κατάλογο της δημοπρασίας. Ο οίκος δημοπρασιών είχε παραπέμψει την Ελλάδα σε απευθείας επαφή με τον κάτοχο, ο οποίος και τελικά το παραχώρησε.

Το ύψος της κεφαλής, χωρίς τη στήλη, έχει ύψος 24 πόντους.

Η παρουσίαση της επαναπατρισθείσας αρχαίας κεφαλής του Ερμή παρουσιάστηκε σήμερα το μεσημέρι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, παρουσία του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού, Νίκου Ξυδάκη και της Περιφερειάρχη Αττικής, Ρένας Δούρου.

Πηγή

Αλεξανδρινές Πόλεις


Λεπτομέρεια απεικόνισης του Μεγάλου Αλεξάνδρου με το Βουκεφάλα στη μάχη της Ισσού. Μωσαϊκό του 100 π.Χ. στη Πομπηία

σε καθαρό ουρανό

H αρχαία πόλη της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου είχε χτιστεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να ευθυγραμμίζεται με τον Ήλιο την ημέρα της γέννησης του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Αυτό υποστηρίζουν οι  Ιταλοί αρχαιοαστρονόμοι δρ. Τζούλιο Μάλι και Λουίζα Φέρο του Πολυτεχνείου του Μιλάνο

Ο μεγάλος κεντρικός δρόμος της πόλης, η Κανωπική Οδός ή Μέσον Πεδίον, ευθυγραμμίζεται σχεδόν τέλεια με τον ήλιο όπως θα ανέτελλε το πρωινό της 20ής Ιουλίου 356 π.Χ. σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο. Το σύνηθες σε πόλεις εκείνης της εποχής θα ήταν η κύρια οδός να είχε σχεδιαστεί παράλληλη με την ακτή της Μεσογείου, και παρ’ όλο που η Κανωπική οδός ήταν με κατεύθυνση δυτική/ανατολική, παρεκκλίνει από την παράλληλο με την παραλία.

Η έρευνα αυτή προέκυψε παράλληλα με το συνεχιζόμενο ενδιαφέρον ιστορικών και αρχαιολόγων για την εύρεση του τάφου του μεγάλου στρατηλάτη, που πιστεύεται ότι βρίσκεται σε μία χρυσή οστεοθήκη εντός μίας γυάλινης σαρκοφάγου. Υποπτευόμενοι ότι η Αλεξάνδρεια είχε χτιστεί με βάση κάποιο ηλιακό γεγονός συνδεδεμένο με τη ζωή του Αλεξάνδρου, οι Ιταλοί ερευνητές χρησιμοποίησαν κατάλληλο λογισμικό και προσομοίωσαν την ανατολή του Ηλίου την ημέρα της γέννησής του. Υπολόγισαν έτσι ότι ο Ήλιος θα ανέτειλε λιγότερο από μισή μοίρα από την πορεία της Κανωπικής Οδού. Οι αστρονόμοι επίσης ανακάλυψαν ότι και ο αστέρας Βασιλίσκος (Regulus), το πιο φωτεινό αστέρι του αστερισμού του Λέοντος και λεγόμενο «αστέρι του βασιλιά», θα ανέτειλε επίσης σε παρόμοια ευθυγράμμιση. Η μη τυχαία φύση της επιλογής αυτής ενισχύεται από παρόμοια ευρήματα σε άλλες ελληνιστικές πόλεις όπως η Σελεύκεια επί του Τίγρη.

Τα ευρήματα είναι σύμφωνα με παρόμοιες αρχιτεκτονικές πρακτικές της αρχαιότητας, όπως η ευθυγράμμιση της Πυραμίδος της Γκίζας με τα σημεία της πυξίδας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο δάσκαλος του Μ. Αλεξάνδρου Αριστοτέλης, ήταν συνεχιστής των ιδεών του Πλάτωνα και του Σωκράτη, περί «γέννησης της τέλειας πόλεως». Η ευθυγράμμιση μιας ολόκληρης πόλης με την ημερομηνία γέννησης του Μεγάλου Αλεξάνδρου θα τόνιζε εμφατικά την ισχύ και εξουσία του. Η ίδια ομάδα σκοπεύει να εξετάσει και τις υπόλοιπες πόλεις που ίδρυσε ο Μ. Αλέξανδρος ώστε να διαπιστώσουν αν ακολουθούν και αυτές κάποιο ηλιακό ή αστρονομικό πρότυπο. Η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ήταν το πρωτότυπο σχέδιο για τις υπόλοιπες πόλεις, και η τοποθεσία της επιλέχθηκε περισσότερο για θρησκευτικούς και συμβολικούς λόγους, παρά για στρατηγικούς.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Oxford Journal of Archaeology.

Συνέχεια

1.Το Άπειρο των Ομηρικών Επών


Άπειρο  Οδυσσέας2014

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΗΩΝ

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, από το 2008
ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ
ΟΜΗΡΙΚΉ ΠΟΛΙΤΕΊΑ

ΣΚΟΠΟΣ:
Η Διάδοση των Ομηρικών Επών σε ιστορική καταγραφή φιλοσοφία ερμηνεία επιστήμη πολιτική με πρότυπο καινοτόμο τρόπο.
Η Επιστροφή της ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ της γνώσης της αξιοπρέπειας της ομορφιάς και της τιμής στην Ελλάδα
Η Δημιουργία της Ομηρικής Πολιτείας σε Πολυδιάστατο Χώρο σε όλο τον κόσμο.
Παίρνουν μέρος τα κάτωθι ιστολόγια ΝΗΕΣ:

1. Περί Ανέμων και Αιόλων

Το ιστολόγιο του ΕΡΜΗ  στη  σύγχρονη  μορφή του λόγου και τηλεπικοινωνίας.
Σχολιασμός και επιλεγμένα άρθρα από την επικαιρότητα με οξύ Ομηρικό Πνεύμα επιλεκτικά, δεμένο το ασκί του Αιόλου αυτή την φορά, άγρυπνο τον Οδυσσέα Νου και ένα κέντρο και σημείο στα Ομηρικά Έπη με συνεχή αναφορά.

Επικοινωνήστε μαζί μας για την οργάνωση μιας ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

σε κοινό γεωμετρικό  τόπο συνάντησης με  θέμα :

Η Διαχρονικότητα των Ομηρικών Ραψωδιών και τα Μηνύματα του Λόγου  των Επών

Ομηρική Πολιτεία