Αναζητώντας την Αριάδνη


Θησέας Αριάδνη Παρέα

 

Theseus Slaying Minotaur (1843), bronze sculpture by en:Antoine-Louis Barye.

……με ένα Μίτο

«Ο καπιταλισμός δεν είναι ένα φυσικό σύστημα, αλλά ένα σύστημα που ρέπει προς την συστημική αποτυχία.

Η Αριστερά  μέσω του  Μαρξ έλεγε ότι ως σύστημα  ο καπιταλισμός προσπαθεί να αυτοματοποιήσει του ανθρώπους και να τους εντάξει σε μία δυστοπία  τύπου ΜΑΤΡΙΞ. Ότι όσο πλησιάζει στην επίτευξη του στόχου του τόσο πιο κοντά φθάνει στην καταστροφή του. Ότι όσο η ανθρώπινη εργασία αντικαθίσταται από την μηχανική  και ο εργαζόμενος μετατρέπεται ο ίδιος σε μηχανή, η κερδοφορία του συστήματος κάποια στιγμή καταρρέει. Αλλά μετά το Κράχ, ο καπιταλισμός ανασυντάσσεται, τρέφεται από την κρίση, ανακάμπτει και αρχίζει να βαδίζει πάλι από την αρχή το ίδιο μονοπάτι.

Σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία, οι καπιταλιστικές κοινωνίες είναι καταδικασμένες να γεννούν περιοδικές κρίσεις, οι οποίες χειροτερεύουν καθώς η ανθρώπινη εργασία αφαιρείται από την παραγωγική διαδικασία και η κριτική σκέψη από το δημόσιο διάλογο.

Σε όσους μέμφονται την φιλαργυρία, την απληστία και την ιδιοτέλεια της ανθρώπινης φύσης, ο Μαρξ  τους απαντούσε ότι το ένστικτό τους τους οδηγούσε μεν στο σωστό δρόμο αλλά κοιτούσαν σε λάθος σημείο. Το μυστικό του καπιταλισμού είναι οι εγγενείς αντιφάσεις ς του, δηλ. η ικανότητα του να παράγει ταυτόχρονα μαζικό πλούτο και αβάσταχτη φτώχεια., θαυμαστές νέες ελευθερίες και τις χειρότερες μορφές δουλείας, αστραφτερούς μηχανικούς σκλάβους και ανθρώπους έρμαια της ανεργίας και την υποαπασχόλησης.

Το χρήμα, οι μηχανές, τα χρηματιστηριακά παράγωγα και όλες οι μορφές αποκρυσταλλωμένου πλούτου, που στερούνται νοημοσύνης και επιθυμιών (0 Μαρξ τα ονόμασε ΚΕΦΑΛΑΙΟ), εξελίχθηκαν εδώ και καιρό σε μία αδυσώπητη δύναμη που δρά ως να εργάζεται για τον εαυτό της, χρησιμοποιώντας τράπεζες, εργοδότες και εργάτες σαν πιόνια στο δικό  της παιχνίδι. Τίποτε δεν μένει ανεπηρέαστο, ακόμη και το υποσυνείδητό μας , αφού το κεφάλαιο ενσταλάζει αυταπάτες στο νού μας. Και κυρίως, την αυταπάτη ότι υπηρετώντας το αποκτούμε αξία, διακρινόμαστε, γινόμαστε  ισχυροί, κάνοντας τα στραβά μάτια στο τραγικό γεγονός ότι του ανήκουμε και το υπηρετούμε πρόθυμα και δουλικά.

Ο Φιλόσοφος SCHOPENHAUER κατηγορούσε τους ανθρώπους ότι διακατέχονται από την αυταπάτη πως οι πεποιθήσεις και οι πράξεις τους είναι συνειδητές. Ο NIETSCHE πρόσθεσε ότι όλα όσα πιστεύουμε δεν αντικατοπτρίζουν κάποια αλήθεια, αλλά την εξουσία που έχει πάνω μας κάποιος άλλος. Ο Μαρξ  μας επικρίνει ότι αγνοούμε πως στην πραγματικότητα οι σκέψεις μας δεν είναι  παρά όμηροι του Κεφαλαίου και της ακατάσχετης ορμής του προς συσσώρευση. Παρά το γεγονός ότι ακολουθεί μία δική του σιδηρά λογική επέκτασης, το Κεφάλαιο ,σαν ένα επιθετικός ιός, εξελίσσεται χωρίς να σκέπτεται. Κανείς δεν σχεδίασε τον καπιταλισμό και κανείς δεν μπορεί να τον εκπολιτίσει τώρα που εξελίσσεται χωρίς μέτρο και όριο. Εξελισσόμενο απελευθέρωσε την ανθρωπότητα από πιο πρωτόγονες μορφές κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης., γέννησε μηχανές και εργαλεία και μας επέτρεψε να κυριεύσουμε τον πλανήτη, ενώ μας άφησε να ονειρευτούμε ένα μέλλον χωρίς φτώχεια.

Με την ίδια σαρωτική ενέργεια, χωρίς μέτρο και ρυθμό, το κεφάλαιο γεννά ακατάπαυστα   πλούτο, κρίσεις, ανάπτυξη και υπανάπτυξη, πρόοδο και οπισθοδρόμηση.Μήπως είναι μία ευκαιρία για να συνειδητοποιήσουμε  σε ποιο βαθμό έχουμε υποκύψει στο κεφάλαιο.Ενα ταρακούνημα ίσως μας αφυπνίσει και αντιληφθούμε ότι  το Κεφάλαιο, έγινε , όπως λέει και ο Μαρξ  « μία δύναμη στην οποία καλούμαστε να υποταχθούμε»,   μορφή ενέργειας που εξελίχθηκε στην κοσμοπολίτικη καθολική ενέργεια η οποία διαπερνά κάθε όριο και κάθε δεσμό, και η οποία αυτοπαρουσιάζεται ως η μοναδική πολιτική, το μοναδικό όριο και ο μοναδικός δεσμός. Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα ΜΑΡΞ  1844.

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥ 2008 ΑΝΕΔΥΕ ΤΗΝ ΑΊΣΘΗΣΗ ΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΑΣΣΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗΣ, ΑΛΗΛΟΥΧΙΑΣ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ. ΓΙ΄ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΑ ΑΥΤΟ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ, ΠΟΥ ΠΑΡΑΠΈΜΠΕΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΙΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ.

Γι΄αυτό και ο τίτλος του βιβλίου, γιατί το ρόλο του Μινώταυρου διαδραμάτιζε το διπλό έλλειμμα της Αμερικής . Όσο για το τέλος του, ήρθε απότομα, και παρόλο που το θανατικό ήταν εξίσου δραματικό και ο επιθανάτιος ρόγχος ακόμη πιο απαίσιος, κανένας Μίτος της Αριάδνης δεν μπορεί εύκολα να μας δείξει τον  διέξοδο από το Λαβύρινθο και η νέα εποχή αρνείται πεισματικά να μας δείξει το πρόσωπό της.

ΤΟ ΜΑΤΡΙΧ

Υπάρχει  ένα έργο που συμβολίζει την κατάσταση της παράδοξης  μεταμοντέρνας κατάστασή  μας. Η ταινία ΜΑΤΡΙΧ, όπου η εξέγερση των δημιουργημάτων μας δεν είναι μία ακόμη περίπτωση «δημιουργοκτονίας». Η αναδυόμενη αυτοκρατία των μηχανών έχει την οξυδέρκεια να διατηρήσει το ανθρώπινο είδος για να εξυπηρετήσει τους σκοπούς της. Μας διατηρούν ζωντανούς ως πηγή θερμικής ενέργειας, μ ε την οποία οι μηχανές τροφοδοτούνται για να συνεχίσουν να αναπτύσσουν  την κοινωνία τους. Πιο συγκεκριμένα η ταινία αποκαλύπτει ένα στοιχειό , ένα φάντασμα, το οποίο ζεί στα εντόσθια του οικονομικού μας συστήματος, αποσταθεροποιώντας το. Και αυτό είναι  Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Οι μηχανές που έχουν κατακλύσει την γή έχουν δημιουργήσει μια δικής τους πολύπλοκη οικονομία. Αξία όμως δεν παράγουν, και αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα. Η κοινωνία των μηχανών έχουν μετατρέψει τους ανθρώπους σε άβουλους δούλους, τους οποίους κρατά ζωντανούς σε ένα ψηφιακό όνειρο, ώστε να προσφέρουν με την σωματική τους θέρμη ενέργεια στις μηχανές τους. Κάπως έτσι χαρακτηρίζεται η σημερινή κοινωνία με τον ιδιαίτερα εξελιγμένο καταμερισμό της εργασίας. Κάποιες μηχανές φροντίζουν να παράγεται αρκετή ενέργεια από τα κορμιά των ανθρώπων, άλλες είναι πολεμικές μηχανές, άλλες πάλι συναρμολογούν και ετοιμάζουν την επόμενη γενιά μηχανών. Όλες μαζί αποτελούν μία λειτουργική μηχανική κοινωνία που αναπαράγεται, παράγει πλεονάσματα, διανέμει πόρους. Αξια όμως δεν παράγεται στο πλαίσιο αυτής της μηχανικής κοινωνίας.

Γενικότερα σε έναν κόσμο χωρίς ανθρώπους, όπου οι άνθρωποι  έχουν χάσει ολοσχερώς την νοημοσύνη τους, δεν έχει κανένα νόημα να μιλάμε για δημιουργία αξίας. Ο όρος είναι περιττός και άνευ περιεχομένου.

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΙΑΣ ΑΠΑΙΤΕΙ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ, και αυτή είναι μία μείζονα πηγή αστάθειας που είναι βαθειά θαμμένη στα θεμέλια των κοινωνιών της αγοράς.

ΟΣΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΊΑ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ, ΟΣΟΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΚΑΤΑΦΕΡΝΟΥΝ ΝΑ ΠΕΙΘΑΡΧΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΩΣ ΝΑ ΗΤΑΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ, ΤΟΣΟ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ Η «ΑΞΙΑ» ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ.

Οι εταιρείες μπορούν να παράγουν τεράστιες ποσότητες αγαθών και αστραφτερά προιόντα, όμως η αξία αυτής της χιονοστιβάδας αγαθών τείνει προς το μηδέν, όσο μηχανοποιούν την εργασία ή επιβάλλουν στους εργαζόμενους μηχανιστικά χαρακτηριστικά, πρότυπα και συμπεριφορές.

Ο άνθρωπος όμως αδυνατώντας να απελευθερωθεί από την  ανθρώπινη υπόστασή του, και χωρίς να έχει την επιλογή να καταπιεί το «ΜΠΛΕ ΧΑΠΙ», που θα αφαιρούσε το βάρος της επίγνωσης από τους κουρασμένους ώμους του, (όπως προσφέρθηκε στην ταινία στον Νίο), ό εργάτης αυτός άνθρωπος παραμένει το τελευταίο οχυρό που αντιστέκεται στην εισβολή της αγοράς στην σχέση ΕΡΓΟΔΟΤΗ-ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ. Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣ ΠΩΛΗΣΗ.»

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Γ.  Βαρουφάκη «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣ»

Από την ομιλία την Τετάρτη 11 Ιουνίου που διοργανώθηκε η εκδήλωση με ομιλητή τον καθηγητή Γιάννη Βαρουφάκη και θέμα “Το Ελληνικό Χρέος: προέλευση, αποπληρωμή, εναλλακτικές προτάσεις” στο Ψυχικό.

-Κύριε Βαρουφάκη , εστιάζοντας στο τέλος του βιβλίου σας “ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣ” , όπου αναφέρεσθε στον Ελληνικό μύθο κάνοντας ουσιαστικά μία ευχή “όπως στον μύθο το τέλος του Μινώταυρου σημειοδοτεί την αρχή ενός λαμπρού πολιτισμού έτσι και ΄τώρα εύχομαι το τέλος του οικονομικού Μινώταυρου να σημάνει την αρχή ενός ουμανιστικού πολιτισμού”.
Σήμερα έξι χρόνια μετά την παγκόσμια κρίση του 2008, ποια χώρα θα μπορούσε να παίξει τον ρόλο του Θησέα και πάνω σε ποιο μίτο θα στηριχθεί για να μην χαθεί ξανά σε λαβυρίνθους αλλά και να αποτραπεί η γέννηση ενός νέου τέρατος -Μινώταυρου.
Και η δεύτερη ερώτηση είναι “Τι σημαίνει για σας ένας ουμανιστικός πολιτισμός”;

-Η Ιταλία θα μπορούσε να απειλήσει  σοβαρά την σταθερότητα της Ευρωζώνης, για το λόγο ότι ουσιαστικά η η ευρωζώνη δημιουργήθηκε αποκλειστικά για την Ιταλία λόγω των απανωτών υποτιμήσεων που προέβαινε τότε για να αντιμετωπίσει την ξέφρενη πορεία του μάρκου.

Αν απειλείσει ότι θα φύγει η Ιταλία τότε θα ακολουθήσει και η Γαλλία, καθώς είναι μία χώρα εν δυνάμει πλεονασματική»

Ωστόσο συνεχίζοντας και απαντώντας σε μία παρόμοια ερώτηση κάποιου ακροατή μας εκμυστηρεύτηκε ότι σε μία συζήτηση που είχε με τον υπουργό οικονομικών της Ιταλίας, του είπε ότι εκείνη η χώρα που θα έπρεπε να κάνει την αρχή είναι η Ελλάδα για τον απλούστατο λόγο ότι δεν έχει τίποτε πλέον να χάσει, και ύστερα θα ακολουθούσε η Ιταλία, Ισπανία , Γαλλία και άλλες χώρες με αποτέλεσμα η Γερμανία να βρεθεί σε αδιέξοδο.

Δεν  επέμενα να μου απαντήσει  αν υπάρχει κάποιος μίτος αλλά για να μην το αναφέρει προφανώς δεν το είχε ακόμη  βρεί και φυσικά αρκέστηκα στην ευγενική κατά τα άλλα άρνηση του να μην απαντήσει στην δεύτερη ερώτηση.

Η ομιλία του ήταν εξόχως ενδιαφέρουσα και ειπώθηκαν πολύ σημαντικές σκέψεις και γεγονότα

«Το αδιέξοδο έχει διαμορφωθεί επειδή κανείς δεν τολμάει να ανοίξει συζήτηση για τα αίτια της κρίσης και το πώς φθάσαμε ως εδώ. Όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει γίνει καμμία σοβαρή και ουσιαστική συζήτηση και καμμία συνδιάσκεψη σε επίπεδο αρχηγών κρατών για τους λόγους που έφθασαν τα πράγματα σε αδιέξοδο !!!!!!!

Ισως θα πρέπει κάποιος να τολμήσει να ανοίξει αυτή την κουβέντα και να θέσει πολιτικά το θέμα επί τάπητος, ώστε να ανοίξει μία τρυπούλα στο φράγμα και να ακολουθήσουν και άλλοι. ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΟΡΘΩΘΕΙ ΜΙΑ ΦΩΝΗ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΠΟΡΕΣΟΥΝ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ.

Στην Ελλάδα βέβαια  οι αποφάσεις έρχονται με φάξ  ούτε καν τηλέφωνο δεν τους παίρνουν. Για να διαπραγματευτείς κάτι  στις Βρυξέλλες  πρέπει να έχεις  κάποια πρόταση κάποιο σχέδιο, στόχο να υπερασπιστείς τα συμφέροντα της χώρας σου, δεν θα πας σαν ζήτουλας επαιτώντας.

Η ερώτηση του Πεισίστρατου

-«Αν το κράτος ήταν σωστά διαρθρωμένο θα είχαμε μπει στο μνημόνιο, αλλά ακόμη και τώρα αν γίνουν αυτές οι διαρθρωτικές αλλαγές θα μπορέσουμε να βγούμε»

-Η απάντηση είναι « από την σύσταση του Ελληνικού κράτους η διάρθρωσή του είναι προβληματική και επομένως χρειάζονται ριζικές αλλαγές»

Ο κ. Βαρουφάκης αναφέρθηκε επίσης την των οικονομικών θα πρέπει να την συνδυάσει κάποιος  με την ιστορία αλλά και την φιλοσοφία για να μπορεί να έχει μία σφαιρική γνώση της κατάστασης, και πράγματι η  βραδιά ήταν εξαιρετική για την αναζήτηση του μίτου της Αριάδνης, αλλά μάλλον το κοινό δεν είχε τέτοια διάθεση.

Φιλοσοφία και Μυθολογία  Οικονομικών Αναλυτών

Κλειώ,  Μπαλούμη Κλεονίκη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s